الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
176
دقائق العلاج ( فارسي )
براى درد معده و بستگيهاى روده مفيد است و اندازه خوراك آن چهار تا نه مثقال است كه آن را با آب برنج يا جوهر نعناع و شربت قند مىنوشند و نيز مىافزايد : روغن كرچك از جرم دانه آن از جهت نيروى مسهلى اگر ده تا پانزده عدد از آن را خرد كنند و با آب عسل و كمى مصطكى يا جوهر آن و يا جوهر نعناع بنام Peper menthe كه اصلاحكننده آن است بخورند بلغم و رطوبتها را بيرون مىراند اما قسمت مهم خاصيتهايش در نيمه بالاى بدن است و براى بيماريهاى سرد سودمندتر است معده را سست و اشتها را كم مىكند و به همين دليل بهتر آن است كه با جوهر نعناع يا مصطكى خورده شود اما جرم كرچك مسهل و قىآور است ولى خواص روغنش همان است كه گفته شد ، اهل شهرهاى ما تا سى مثقال از آن مىخورند اما عمل كاملى ندارد ليكن براى قولنج و درد معده سودبخش است . 43 - دهن الدارصينى ( روغن دارچينى ) : دارچينى را بيست و چهار ساعت در گلاب مىخيسانند و تقطير مىكنند اين روغن گندزدا است و اندامهاى رئيسه را تقويت و بگوارش كمك مىكند زايمان را آسان مىسازد و گاه دارچينى را با هموزنش شكر يكشبانهروز در گلاب مىخيسانند و سپس با آتش ملايمى تقطير مىكنند ، روغن نخست بيرنگ و پس از آن زرد و قرمز بدست مىآيد . 44 - دهن الذراريح : پنجاه مثقال روغن زيتون و هيجده مثقال ذراريح را در روغن مىريزند و يكشبانهروز در جاى گرمى مىگذارند و سپس صاف مىكنند و براى استعمال برميدارند كارش مانند مرهم ذراريح بلكه قويتر است پاره پنبهاى را به آن آغشته كرده و بر اندام بيمار مىگذارند ماده بيمارى به صورت آب جمع مىگردد و محل آن تاول مىزند و پوست آن برداشته مىشود و آب جمع شده بيرون مىرود سپس كره گاو را بر برگى نهاده بر روى آن مىبندند تا التيام